Ξημερώματα Κυριακής, οδός Ρήγα Παλαμήδου (Ψυρρή)

 

Το κακό μας βρήκε…!

«Το χρήμα έρχεται, η ποιότητα φεύγει» θα μπορούσε να είναι εν ολίγοις ο υπότιτλος του sequel της πρώτης (και καθώς φαίνεται μοναδικής ακόμα…) splatter ελληνικής ταινίας! Αυτό που άρχισε να με διακατέχει από τα πρώτα κιόλας λεπτά της – τελευταίας σε κινηματογραφικές αίθουσες – προβολής του “Κακού 2 (Στην Εποχή Των Ηρώων)” ήταν κυρίως απογοήτευση για το πώς μετεξελίχθηκε μια συμπαθητική ιδέα σε ένα τελείως άνευρο και επίπεδο αποτέλεσμα, μετά την προσθήκη μεγάλου budget στην παραγωγή. Οι τηλεοπτικοί ηθοποιοί που χρησιμοποιήθηκαν και η υπερβολική χρήση τετριμμένων ατακών και κλισέ, έδωσαν στην ταινία μια αίσθηση …τηλεοπτικής κωμωδίας(!) και εξαφάνισαν όλα τα καλά στοιχεία του πρώτου πονήματος.

Δεν ξέρω κάτω από ποιο σκεπτικό έγιναν όλα αυτά, αλλά ακόμα κι αν υποθέσουμε ότι οι δημιουργοί του δεν ήθελαν να επαναλάβουν τους εαυτούς τους γυρίζοντας ένα φιλμ όμοιο με το πρώτο, φαντάζομαι ότι υπήρχε καλύτερος τρόπος!

Marc Ferro – Τα ταμπού της ιστορίας

Η λέξη ταμπού σύμφωνα με το Μείζον Ελληνικό Λεξικό του Φυτράκη ορίζεται ως η απαγόρευση που έχει σχεδόν θρησκευτικό χαρακτήρα ή ως η λέξη που αποφεύγεται ή απαγορεύεται ιδιαίτερα από τις κοινωνικές αντιλήψεις. Ο Alain Ray δίνει τον εξής απλό ορισμό: «Είναι εκείνο για το οποίο σιωπούμε, είτε από φόβο είτε από αιδώ». Βλέπουμε ότι κοινός παρανομαστής του ταμπού είναι η απαγόρευση, η σιωπή, η αποφυγή για λέξεις ή γεγονότα που θα πρέπει να παραμείνουν στην αφάνεια.

Ο Ferro στο βιβλίο του αποκαλύπτει αποσιωπήσεις της ιστορίας και αναρωτιέται αν και αυτές δεν αποτελούν μέρος της ιστορίας. Η ιδέα της συγγραφής και της ενασχόλησης με τα ταμπού της ιστορίας γεννήθηκε από μια τηλεοπτική εκπομπή για την Jeanne d’Arc. Όπως μας πληροφορεί ο συγγραφέας δεν πρόκειται για καταγραφή και ανθολόγηση τους, αλλά για μια μελέτη περιπτώσεων που έχουν να κάνουν με την ιστορία των θεσμών, τον τρόπο διεξαγωγής των δικαστικών ερευνών, τη θρησκευτική και επιστημονική παράδοση.

Στο πρώτο κεφάλαιο, που είναι από τα πιο ενδιαφέροντα ο συγγραφέας ασχολείται με την προέλευση των ταμπού και μεταξύ άλλων θίγει θέματα όπως: η αυθεντία της παπικής εξουσίας, η μυθική προέλευση του έθνους και της βασιλείας στη Γαλλία, η προέλευση της εξουσίας των μπολσεβίκων, τον Οκτώβρη του 1917. Στη συνέχεια ακολουθεί το κεφάλαιο που είναι αφιερωμένο στις αποσιωπήσεις των Παγκοσμίων πολέμων, όπου αποκαλύπτονται ιδιαίτερα ταμπού κοινωνιών σε περίοδο πολέμου. Το μεγαλύτερο κομμάτι του βιβλίου αφιερώνεται στο δεύτερο θάνατο του Νικολάου του Β, δικαιολογημένα μια και ο Ferro ειδικεύεται σε θέματα ρωσικής ιστορίας. Από την άλλη η μεγάλη ιστορική λεπτομέρεια σε αυτό το κεφάλαιο κουράζει, πράγμα που δεν συμβαίνει στις πρώτες ενότητες. Το βιβλίο κλείνει με το κείμενο που απαντά αν όλοι οι Εβραίοι είναι Σημίτες, ενώ τέλος υπάρχει αναφορά στον σκηνοθέτη των ταμπού, Rainer Werner Fassbinder.

Το βιβλίο του Ferro, χωρίς να με ικανοποιεί στο σύνολο του, θα πρέπει να πω ότι με ώθησε να ξανασκεφτώ και να δω από μια άλλη πλευρά όσα ήδη ήξερα. Η γραφή του είναι απλή, κατανοητή για τον μη συστηματικό γνώστη της ιστορίας και με τις διεισδυτικές του επισημάνσεις ανασύρει ταμπού που για διάφορους λόγους ήταν καλά κρυμμένα, γιατί τελικά οι αποσιωπήσεις όσο μεγάλες και όσο τρομακτικές και αν είναι αποτελούν ιστορία.

Μετάφραση: Αγλαΐα Γαλανοπούλου

Εκδόσεις: Μεταίχμιο, 2003

Πρώτη δημοσίευση: περιοδικό Index, τεύχος no.6

Σύνθημα σε τοίχο εκκλησίας

Απόγευμα Κυριακής, οδός Βουτάδων (Γκάζι)

 

MAPS – Turning the Mind

Όταν πρίν δύο χρόνια άκουσα το ντεμπούτο των Maps,  το We Can Create είχα εντυπωσιαστεί με τις pop-electronica συνθέσεις  που είχαν έντονα στοιχεία νοσταλγίας μέσα τους. Στις 28 Σεπτεμβρίου κυκλοφόρησε το νέο αlbum των Maps, που ουσιαστικά αποτελεί το προσωπικό σχήμα του James Chapman και όπως ο ίδιος δήλωσε είναι ενθουσιασμένος. Φυσιολογικό θα συμπλήρωνα για ένα μουσικό, που αποδεικνύει ότι είναι open mind και δεν διστάζει στο Turning the Mind να αυξήσει το tempo στα synths, να “περπατήσει” πιο πέρα από το πετυχημένο ντεμπούτο και εν τέλει να δώσει μια άλλη κατεύθυνση στο μουσικό του σχήμα. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν τραγούδια στο γνώριμο στυλ, απλά σε πολλά σημεία τα beat είναι πιο δυναμικά, εμπορικά και σε ορισμενές περιπτώσεις χορευτικά. Πολύ καλό και το δεύτερο “βήμα” του κύριου James Chapman. Λέτε να τον δούμε φέτος στο Synch;

myspace, official website

Η οπτική της ιστορίας

Το τελευταίο διάστημα διαβάζω παράλληλα δύο βιβλία ιστορίας ή καλύτερα δύο ιστορικές μελέτες, με οπωσδήποτε κοινωνικές προεκτάσεις. Μιλάω για τον ογκοδέστατο τόμο του Howard Zinn με τίτλο Ιστορία του Λαού των Ηνωμένων Πολιτειών (εκδόσεις Αιώρα, 2008) και τη μελέτη του Jean Marabini με τίτλο Η Καθημερινή Ζωή στη Ρωσία τον Καιρό της Οκτωβριανής Επανάστασης (εκδόσεις Παπαδήμα, 1993). Όπως καταλαβαίνετε και από τους τίτλους των βιβλίων πρόκειται για δύο συγγραφικά πονήματα, που αν και πρωτοεκδόθηκαν με διαφορά δεκαπέντε χρόνων, (1980 το πρώτο, 1965 το δεύτερο) ασχολούνται με την καθημερινότητα δύο λαών (Αμερικανών και Ρώσων) σε διαφορετικές εποχές και από διαφορετική οπτική. Το θέμα εξάλλου της οπτικής ήταν και η αφορμή για αυτό το post.

Ξεκινώντας λοιπόν με το βιβλίο του Zinn, να σημειώσω ότι αποτελεί έργο ζωής για τον Αμερικανό συγγραφέα και ακτιβιστή η Ιστορία της πατρίδας του και κυρίως του λαού της. Ενός λαού που υπέφερε τα πάνδεινα από τους εξουσιαστές του στην οικοδόμηση της Αμερικανικής “αυτοκρατορίας”. Με ένα απίστευτο πλούτο πηγών και μαρτυριών ανατρέχει την ιστορία από την εποχή του Κολόμβου, όταν έφτασε στην Αμερικανική ήπειρο και φτάνει στον 21 αιώνα και στον πόλεμο της τρομοκρατίας. Επιλέγει να αφηγηθεί την ιστορία απ’ την πλευρά των γυναικών, των εργατών, των μεταναστών, των μαύρων, των φτωχών και να διορθώσει μ’ αυτό τον τρόπο ιστορικές πλάνες που έχουν διοχετευτεί στην δημοσιότητα απ’ την πλευρά των κυβερνήσεων. Η οπτική του Zinn είναι σχεδόν αμερόπληπτη. Καταγράφει τα γεγονότα, τα αφηγείται ως θεατής και τα συχνά αποσπάσματα, από τις πλουσιότατες πηγές του διανθίζουν το κείμενο και αφήνουν την ιστορία να αυτοσυστηθεί. Δεν είναι εξάλλου διόλου τυχαίο ότι το βιβλίο του έχει κάνει αλεπάλληλες εκδόσεις και διδάσκεται σε εκατοντάδες πανεπιστήμια. Από την άλλη η οπτική απ’ την οποία επιλέγει ο Marabini να εξετάσει την ιστορία και πιο συγκεκριμένα την καθημερινότητα των ανθρώπων στη Ρωσία της Οκτωβριανής Επανάστασης είναι πολύ πιο άμεσος και κατακριτέος κατά την άποψη μου. Δεν αφηγείται απλά τα γεγονότα, αλλά με έντονο το συναισθηματικό στοιχείο και σαφέστατα παίρνοντας θέση συνήθως ενάντια στους επαναστάτες, πέφτει στην παγίδα να γράψει ένα βιβλίο που ένω έχει όλα τα φόντα για μια καλή ιστορική μελέτη, θυμίζει περισσότερο κακό ιστορικό μυθιστόρημα. Ο Marabibi σε σχέση με το βιβλίο του Zinn ασχολείται με μια εικοσαετία από την ρωσική ιστορία, από τα τελευταία χρόνια της τσαρικής αυτοκρατορίας έως την εγκαθίδρυση της Οκτωβριανής Επανάστασης, αλλά ο πλατειασμός του σε αρκετά σημεία του βιβλίου κουράζει τον αναγνώστη. Εξάλλου ένα μεγάλο μείον αποτελεί η έλλειψη βιβλιογραφίας, πράγμα ανεπίτρεπτο σε βιβλίο ιστορίας.

Συμπερασματικά η οπτική, όπως τόνιζα και πιο πάνω παίζει πολύ σημαντικό ρόλο σε ένα βιβλίο ιστορίας. Και κατά τη γνώμη μου ο τρόπος που την παρουσιάζει ο Howard Zinn είναι ο ιδανικός. Από την άλλη το βιβλίο του Marabini σε έναν απλό αναγώστη όπως εγώ είναι κουραστικό, παρά τις πολύ ενδιαφέρουσες πληροφορίες. Ελαφρυντικά βέβαια μπορεί να υπάρχουν μια και η ελληνική έκδοση μπορεί να αδικεί το τελικό αποτέλεσμα τόσο στην μετάφραση, όσο και στην εμφάνιση. Όπως και αν έχει τα συμπεράσματα είναι δικά σας.       

GIN WIGMORE – Holy Smoke

Όταν άκουσα τη φωνή του κοριτσιού από τη Νέα Ζηλανδία (είναι μόλις 23 ετών) έπαιρνα όρκο ότι πρόκειται για την Amy Winehouse. Οι ομοιότητες στη φωνή πράγματι είναι αρκετές, αλλά αν μείνει κάποιος μόνο σ’ αυτό, θα κάνει λάθος. Γιατί οι συνθέσεις κρύβουν μεγάλη δυναμική και σ’ αυτό παίζουν σημαντικό ρόλο οι The Cardinals και το πρώην μέλος τους Ryan Adams, που βοήθησαν στην ηχογράφηση και στην παραγωγή. Με εμφάνιση λολίτας και μια πολύ ελαστική, εύθραυστη και συναισθηματική φωνή όπου χρειάζεται η Gin Wigmore φαίνεται να έχει όλες τις προυποθέσεις για να κάνει το μεγάλο βήμα για την κορυφή. Το Holy Smoke το αποδεικνύει περίτρανα και σίγουρα ο χρόνος θα δείξει. Μέχρι τότε με ένα ποτήρι gin στο χέρι θα απολάμβάνω το πολύ όμορφο album της Gin Wigmore.

myspace, official website

Απόγευμα Πέμπτης, Οδός Χαιρωνείας (Κυψέλη)

Οι παραπάνω τοιχογραφίες είναι συνεχόμενες στη μια πλευρά ενός ολόκληρου τμήματος της οδού Χαιρωνείας στην Κυψέλη.

Μπύρα Krušovice

Την προηγούμενη εβδομάδα βρέθηκα σε μπάρ των Εξαρχείων και στο δίλημμα Τι θα πιώ; έπεσε το μάτι μου στη διαφήμιση μιας νέας τσέχικης (όλα τα λεφτά) μπύρας. Καθ’ ότι φάν της μπύρας δεν το πολυσκέφτηκα την παραγγέλνω την ξανθιά (μπύρα) που μόλις αφίχθηκε στην Ελλάδα και μαζί μ’ αυτή μου έρχεται ένα τυλιγμένο χαρτί. Όταν το άνοιξα διάβασα μια από τις πιο έξυπνες και ευφάναταστες έντυπες διαφημίσεις μπύρας. Για να δείτε το κείμενο πατήστε πάνω στη παρακάτω φώτο.

Παρεπιμπτόντως η γεύση της είναι σούπερ και θα σας πρότεινα να την δοκιμάσετε.