Jose Saramago – Περί Φωτίσεως

b109380Στην πρωτεύουσα μιας χώρας που γίνονται εκλογές, υπερισχύει το λευκό με ποσοστό 70%. Οι εκλογές επαναλαμβάνονται την επόμενη Κυριακή, αλλά και πάλι το λευκό κυριαρχεί, φτάνοντας σε ποσοστό πάνω από 80%. Πάνω σ’ αυτό το σενάριο είναι χτισμένο το πολύ πολύ επίκαιρο μυθιστόρημα του Saramago, που επέλεξα να διαβάσω ενώ ταξίδευα για να ασκήσω το εκλογικό μου δικαίωμα.

Όποιος έχει διαβάσει έστω και ένα βιβλίο του Πορτογάλου νομπελίστα, θα είναι γνώριμος με το περίεργο ύφος, που αρέσκεται να ξετυλίγει στο χαρτί τις ιστορίες του. Δηλαδή την ανυπαρξία παραγράφων, την έλλειψη σημείων στίξεως όπως τελείας και την εμμονή αντί αυτών του κόμμάτος σε ένα ενιαίο κείμενο. Ίσως αυτό να ξενίσει τους αμύητους, αλλά στους γνώστες (όπως ο υπογράφων) ασκεί πάντα μια γοητεία. Βέβαια σημαντικότατο ρόλο παίζει η κεντρική ιδέα που και στο παρών μυθιστόρημα είναι τόσο σύγχρονη και δυνατή και αναπτύσσεται με τον καλύτερο τρόπο. Για να επιστρέψουμε στην υπόθεση λοιπόν, μετά την κυριαρχία του λευκού και κάτω από τον φόβο κενού εξουσίας τα δύο κυρίαρχα  κόμματα, μαζί με όλο τον κρατικό μηχανισμό αποφασίζουν να εγκαταλείψουν την πόλη, την οποία κηρύσσουν σε κατάσταση πολιορκίας. Περίπου σ’ αυτό το σημείο η υπόθεση εμπλέκεται με το βιβλίο του Saramago που πρόσφατα μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο το Περί Τυφλότητος αφού ο χρόνος όπου ξετυλίγεται η πλοκή του Περί Φωτίσεως είναι τέσσερα χρόνια μετά την επιδημία λευκής τυφλότητας που είχε πλήξει τον πληθυσμό της χώρας που δεν κατονομάζεται.

Με έντονα ρεαλιστικά στοιχεία το βιβλίο πραγματεύεται τα εύθραυστα όρια της δημοκρατίας, που στο όνομα της, κυβερνήσεις ασκούν την εξουσία που τους έδωσε ο λαός εις βάρος του. Ένα λαό όμως που στην ιστορία έχει μια πολύ ισχυρή αλληλεγγύη μεταξύ του, αλληλοβοηθιέται, αφυπνίζεται και «φωτίζεται». Η εξουσία με το πρόσχημα προάσπισης της δημοκρατίας ενισχύεται και ασκεί πίεση στους ανθρώπους, που έβαψαν λευκή την ψήφο τους και έτσι πέρασαν το μήνυμα τους. Μια εξουσία που αλλοιώνεται, χάνει τον αρχικό στόχο της και με ψευδείς ειδήσεις και πληροφορίες προσπαθεί να επαναφέρει την ισορροπία. Ένα σενάριο τόσο μα τόσο όμοιο με πολιτικές που βλέπουμε στις μέρες μας. Στο ερώτημα αν είναι απαισιόδοξο το βιβλίο ο συγγραφέας απαντάει Δεν είμαι εγώ απαισιόδοξος. Είναι ο κόσμος απαίσιος. Και πράγματι μ’ αυτή την εικασία του Saramago, συμφωνώ απόλυτα συμπληρώνοντας ότι ένα τόσο εφιαλτικό σενάριο όπως αυτό που περιγράφει ο συγγραφέας δεν απέχει πολύ απ’ το να γίνει πραγματικότητα στο μέλλον.

Μετάφραση: Αθηνά Ψυλλιά

Εκδόσεις, Καστανιώτη, 2006

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.