Η οπτική της ιστορίας

PA230143

Το τελευταίο διάστημα διαβάζω παράλληλα δύο βιβλία ιστορίας ή καλύτερα δύο ιστορικές μελέτες, με οπωσδήποτε κοινωνικές προεκτάσεις. Μιλάω για τον ογκοδέστατο τόμο του Howard Zinn με τίτλο Ιστορία του Λαού των Ηνωμένων Πολιτειών (εκδόσεις Αιώρα, 2008) και τη μελέτη του Jean Marabini με τίτλο Η Καθημερινή Ζωή στη Ρωσία τον Καιρό της Οκτωβριανής Επανάστασης (εκδόσεις Παπαδήμα, 1993). Όπως καταλαβαίνετε και από τους τίτλους των βιβλίων πρόκειται για δύο συγγραφικά πονήματα, που αν και πρωτοεκδόθηκαν με διαφορά δεκαπέντε χρόνων, (1980 το πρώτο, 1965 το δεύτερο) ασχολούνται με την καθημερινότητα δύο λαών (Αμερικανών και Ρώσων) σε διαφορετικές εποχές και από διαφορετική οπτική. Το θέμα εξάλλου της οπτικής ήταν και η αφορμή για αυτό το post.

Ξεκινώντας λοιπόν με το βιβλίο του Zinn, να σημειώσω ότι αποτελεί έργο ζωής για τον Αμερικανό συγγραφέα και ακτιβιστή η Ιστορία της πατρίδας του και κυρίως του λαού της. Ενός λαού που υπέφερε τα πάνδεινα από τους εξουσιαστές του στην οικοδόμηση της Αμερικανικής «αυτοκρατορίας». Με ένα απίστευτο πλούτο πηγών και μαρτυριών ανατρέχει την ιστορία από την εποχή του Κολόμβου, όταν έφτασε στην Αμερικανική ήπειρο και φτάνει στον 21 αιώνα και στον πόλεμο της τρομοκρατίας. Επιλέγει να αφηγηθεί την ιστορία απ’ την πλευρά των γυναικών, των εργατών, των μεταναστών, των μαύρων, των φτωχών και να διορθώσει μ’ αυτό τον τρόπο ιστορικές πλάνες που έχουν διοχετευτεί στην δημοσιότητα απ’ την πλευρά των κυβερνήσεων. Η οπτική του Zinn είναι σχεδόν αμερόπληπτη. Καταγράφει τα γεγονότα, τα αφηγείται ως θεατής και τα συχνά αποσπάσματα, από τις πλουσιότατες πηγές του διανθίζουν το κείμενο και αφήνουν την ιστορία να αυτοσυστηθεί. Δεν είναι εξάλλου διόλου τυχαίο ότι το βιβλίο του έχει κάνει αλεπάλληλες εκδόσεις και διδάσκεται σε εκατοντάδες πανεπιστήμια. Από την άλλη η οπτική απ’ την οποία επιλέγει ο Marabini να εξετάσει την ιστορία και πιο συγκεκριμένα την καθημερινότητα των ανθρώπων στη Ρωσία της Οκτωβριανής Επανάστασης είναι πολύ πιο άμεσος και κατακριτέος κατά την άποψη μου. Δεν αφηγείται απλά τα γεγονότα, αλλά με έντονο το συναισθηματικό στοιχείο και σαφέστατα παίρνοντας θέση συνήθως ενάντια στους επαναστάτες, πέφτει στην παγίδα να γράψει ένα βιβλίο που ένω έχει όλα τα φόντα για μια καλή ιστορική μελέτη, θυμίζει περισσότερο κακό ιστορικό μυθιστόρημα. Ο Marabibi σε σχέση με το βιβλίο του Zinn ασχολείται με μια εικοσαετία από την ρωσική ιστορία, από τα τελευταία χρόνια της τσαρικής αυτοκρατορίας έως την εγκαθίδρυση της Οκτωβριανής Επανάστασης, αλλά ο πλατειασμός του σε αρκετά σημεία του βιβλίου κουράζει τον αναγνώστη. Εξάλλου ένα μεγάλο μείον αποτελεί η έλλειψη βιβλιογραφίας, πράγμα ανεπίτρεπτο σε βιβλίο ιστορίας.

Συμπερασματικά η οπτική, όπως τόνιζα και πιο πάνω παίζει πολύ σημαντικό ρόλο σε ένα βιβλίο ιστορίας. Και κατά τη γνώμη μου ο τρόπος που την παρουσιάζει ο Howard Zinn είναι ο ιδανικός. Από την άλλη το βιβλίο του Marabini σε έναν απλό αναγώστη όπως εγώ είναι κουραστικό, παρά τις πολύ ενδιαφέρουσες πληροφορίες. Ελαφρυντικά βέβαια μπορεί να υπάρχουν μια και η ελληνική έκδοση μπορεί να αδικεί το τελικό αποτέλεσμα τόσο στην μετάφραση, όσο και στην εμφάνιση. Όπως και αν έχει τα συμπεράσματα είναι δικά σας.       

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Google photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.