Christopher Isherwood – Ο Κύριος Νόρις Αλλάζει Τρένα

b201177Έχουν περάσει πάνω από ογδόντα χρόνια από την πρώτη δημοσίευση του βιβλίου του Christopher Isherwood με τον τίτλο Ο Κύριος Νόρις Αλλάζει Τρένα και η ανάγνωση του έχει την διαχρονικότητα που χαρακτηρίζει τους σπουδαίους συγγραφείς και που όλο και περισσότερο σπεύδουν να εκδώσουν τον τελευταίο καιρό οι εκδότες στη χώρα μας.
Το μεγάλο ενδιαφέρον στην γραφή του Isherwood έγκειται στην γεγονός ότι αποτυπώνει με μοναδικό τρόπο το κλίμα και την περιρρέουσα ατμόσφαιρα στο Βερολίνο της δεκαετίας του ’30 και ενώ προετοιμάζεται η άνοδος του Χίτλερ στην εξουσία. Χαρακτηριστικό είναι το απόσπασμα που ακολουθεί: Το Βερολίνο ήταν σε κατάσταση εμφυλίου πολέμου. Η έκρηξη μίσους ερχόταν ξαφνικά, δίχως προειδοποίηση, από το πουθενά· στις γωνίες του δρόμου, στα εστιατόρια, στους κινηματογράφους, στις αίθουσες χορού, στα λουτρά· τα μεσάνυχτα, μετά το πρωινό, στα μισά του απογεύματος. Μαχαίρια τραβιόντουσαν, χτυπήματα δίνονταν με ακιδωτά δαχτυλίδια, με μπιροπότηρα, με πόδια από καρέκλες, με μολυβένια ματσούκια· σφαίρες έσκιζαν τις διαφημίσεις στις αφισοκολλημένες κολόνες, εποστρακίζονταν από σιδερένιες στέγες καμπινέδων.
Το εν λόγω βιβλίο του Isherwood μαζί με το Αντίο Βερολίνο, πριν πάρει την τελική του μορφή ήταν ενταγμένο σε μια ενότητα με τον τίτλο Οι Χαμένοι. Εν τέλει κυκλοφόρησαν σε ξεχωριστά βιβλία που διαβάζονται σαν μια άτυπη διλογία και ο τίτλος Οι Χαμένοι θα μπορούσε να χαρακτηρίζει απόλυτα τους ήρωες που περιγράφονται στα αποκαλούμενα και βιβλία του Βερολίνου, οι οποίοι εν μέσω κοινωνικής αποσάθρωσης και ναρκισσιστικών τάσεων παραμένουν απλοί θεατές του ναζιστικού μορφώματος που αρχίζει να εγκαθίσταται στην γερμανική κοινωνία. Χαμογελούσαν επιδοκιμαστικά σε τούτους τους νεαρούς με τις μεγάλες, αλαζονικές μπότες που θα ποδοπατούσαν τη Συνθήκη των Βερσαλλιών. Ήταν ευχαριστημένοι επειδή σύντομα θα ήταν καλοκαίρι, επειδή ο Χίτλερ είχε υποσχεθεί να προστατεύσει τους μικροεμπόρους, επειδή οι εφημερίδες τους τους έλεγαν ότι έρχονταν καλύτερες μέρες. Ξάφνου ήταν υπερήφανοι για τα ξανθά μαλλιά τους. Και ριγούσαν με μια κρυφή, αισθησιακή ευχαρίστηση, σαν σχολιαρόπαιδα, επειδή οι Εβραίοι, οι επαγγελματικού τους ανταγωνιστές, και οι μαρξιστές, μια ακαθόριστη μειονότητα ανθρώπων που δεν τους απασχολούσε και πολύ, είχαν βρεθεί επαρκώς ένοχοι για την ήττα και τον πληθωρισμό και θα πάθαιναν αυτό που τους άξιζε.
Οι εμπειρίες του συγγραφέα στο Βερολίνο, όπου εγκαταστάθηκε το 1929 και παρέμεινε έως το 1933 και έγινε μάρτυρας από πρώτο χέρι της ανόδου του Χίτλερ στην εξουσία, αποτέλεσαν το κυρίως υλικό για την συγγραφή τόσο του μυθιστορήματος Ο Κύριος Νόρις Αλλάζει Τρένα, όσο και του έτερου Αντίο Βερολίνο. Τα βιώματα του τον βοήθησαν να αποτυπώσει με την πένα του με ανεξίτηλο τρόπο το κλίμα της εποχής, την ατμόσφαιρα, την αβεβαιότητα και τον φόβο που υπήρχε παντού. Ολόκληρη η πόλη ήταν βυθισμένη σε μια επιδημία συγκαλυμμένου, μεταδοτικού φόβου. Τον ένιωθα σαν γρίπη στα κόκκαλα μου.
Το μυθιστόρημα του Isherwood περιστρέφεται γύρω από δύο χαρακτήρες. Τον Γουίλλιαμ Μπράνσο (λογοτεχνικό alter ego του συγγραφέα) και τον αινιγματικό Άρθουρ Νόρις. Η τυχαία συνάντηση τους σε ένα τρένο με τελικό προορισμό το Βερολίνο θα σταθεί η εκκίνηση για το ξετύλιγμα της πλοκής του βιβλίου. Ανάμεσα τους θα αναπτυχθεί μια έντονη μα συνάμα περίεργη φιλία. Ο Νόρις έχει μπει παλιότερα φυλακή, αρέσκεται να συναντάει πόρνες και έχει σεξουαλικά βίτσια, ενώ τον μαστίζουν οικονομικά προβλήματα και είναι απορίας άξιο πως έχει υπηρέτη, ονόματι Σμιτ, ο οποίος με την σειρά του εκβιάζει το αφεντικό του. Είναι όμως και θερμός θιασώτης των κομμουνιστικών ιδεών ίσως όμως και πράκτοράς των Γάλλων. Ο Μπράνσο βιοπορίζεται παραδίδοντας ιδιαίτερα μαθήματα αγγλικών, είναι πιστός στην φιλία του με τον περίεργο Κύριο Νόρις, αν και πολλές φορές γίνεται θύμα της υποκρισίας του και προς το τέλος τον βοηθάει να ξεφύγει από το Βερολίνο, όπου σφίγγει η ναζιστική απειλή.

Μετάφραση: Ιωάννα Ηλίαδη
Εκδόσεις: Μεταίχμιο, 2015

Πρώτη δημοσίευση: diastixo.gr

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s