Henry James – Οι Βοστονέζες

Η κριτική μας ικανότητα βρίσκεται σε αμηχανία μπροστά στη σπουδαιότητα που έχει το έργο του κυρίου Χένρι Τζέιμς. Γίνομαι συχνά κοινωνός του, και απόδειξη για τούτο είναι η θέση των βιβλίων του στα ράφια μου, εκεί που μπορώ εύκολα να τα φτάνω αναφέρει ο σπουδαίος Joseph Conrad για τον Henry James στο άρθρο του με τίτλο Χένρι Τζέιμς: Μια αποτίμηση και πως θα μπορούσαμε να μην συμφωνήσουμε μαζί του μετά την ανάγνωση του αριστουργήματος με τίτλο Οι Βοστονέζες. Ενός βιβλίου που εκδόθηκε το μακρινό 1886, κατόπιν της προδημοσιεύσεως του σε συνέχειες στο περιοδικό Century, από τον Φεβρουάριο του 1885 έως τον Φεβρουάριο του 1886. Το κορυφαίο αυτό μυθιστόρημα του Henry James δημοσιεύετε για πρώτη φορά στην Ελλάδα και το ευτύχημα είναι ότι περιλαμβάνετε πλέον στην εξαιρετικά επιμελημένη σειρά των εκδόσεων Gutenberg, με τον γενικότερο τίτλο Orbis Literae-Editio Minor σε πολύ καλή μετάφραση του Μιχάλη Μακρόπουλου, συνοδευόμενη από πρόλογο, σημειώσεις και χρονοβιογραφία του συγγραφέα.
Έχοντας ήδη διαβάσει τις εξαιρετικές νουβέλες (To θηρίο στη Ζούγκλα και Το Στρίψιμο της Βίδας) του James, είναι αλήθεια ότι δεν περίμενα τίποτα λιγότερο από την ύψιστη αναγνωστική απόλαυση που αποκόμισα με την ανάγνωση του βιβλίου Οι Βοστονέζες. Η επιλογή του θέματος από τον Henry James θα μπορούσε να πει κανείς ότι είναι ιδιαίτερα τολμηρή για την εποχή. Η χειραφέτηση των γυναικών –περί αυτού ό λόγος- αντιμετωπίζεται επιδέξια από τον συγγραφέα και εντάσσεται περίτεχνα στην πλοκή. Σε επιστολή του ο James στον αμερικανό εκδότη του αναφέρει το 1883 για το μυθιστόρημα που ετοίμαζε: Θέλησα να γράψω μια πολύ αμερικάνικη ιστορία, μιαν ιστορία που ν’ αποτυπώνει με ενάργεια τις κοινωνικές μας συνθήκες, κι αναρωτήθηκα ποιο ήταν το ποιό περίοπτο και ιδιάζον θέμα στην κοινωνική μας ζωή. Η απάντηση ήταν: η κατάσταση των γυναικών, παρακμή του αισθήματος του φύλου, όλη η αναστάτωση που υπάρχει γύρω απ’ τις γυναίκες.
Η υπόθεση εξελίσσεται κατά κύριο λόγο στη Βοστώνη και οι δύο από τους τρείς κύριους χαρακτήρες είναι γυναίκες, σε μια εποχή μετά τον αιματηρό Αμερικανικό Εμφύλιο, όπου επέρχονται αλλαγές στην κοινωνία, με την άνοδο της κατανάλωσης και την ολοένα μεγαλύτερη εισροή της διαφήμισης, στις ιδέες για την σεξουαλικότητα, στα πολιτικά κινήματα. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον εντάσσεται και η υπόθεση του βιβλίου, που αφετηρία της αποτελεί η επίσκεψη του Μπειζιλ Ράνσομ, ενός συντηρητικού δικηγόρου από το Μισισιπί και βετεράνο του Αμερικανικού Εμφυλίου Πολέμου, ο οποίος επισκέπτεται στην Βοστώνη την ξαδέλφη του Όλιβ Τσάνσελορ, εκπρόσωπο της καλής αστικής τάξης και φανατική φεμινίστρια. Η Όλιβ προσκαλεί τον Μπέιζιλ να παρακολουθήσει μαζί της μια διάλεξη περί φεμινισμού, όπου ομιλήτρια είναι η Βερίνα Τάραντ, μια όμορφη και δροσερή κοπέλα λαϊκής καταγωγής. Η ομιλία δεν αφήνει κανένα αντίκτυπο στον Μπέιζιλ και σχεδόν του προκαλεί δυσφορία, πέρα της εμφάνισης της Βερίνας με την οποία κατενθουσιάζεται. Το ίδιο θα συμβεί και με την ξαδέρφη του την Όλιβ, η οποία υλοποιώντας τον ενθουσιασμό της θα προχωρήσει ένα βήμα παραπέρα, ζητώντας επίμονα από την Βερίνα να εγκαταλείψει το σπίτι της και να μείνει μαζί της. Πρόταση που δεν θα αργήσει να κάνει και ο Μπέιζιλ στην Βερίνα, ο οποίος δείχνει καταγοητευμένος. Η νεαρή Βερίνα γίνεται το μήλον της Έριδος ανάμεσα στην ένθερμη φεμινίστρια και πρόμαχο των δικαιωμάτων των γυναικών, Όλιβ και στον συντηρητικό και υπερασπιστή της κοινωνικής αδράνειας Μπέιζιλ, κάτι το οποίο μας συνοδεύει έως το τέλος του βιβλίου, όπου πρωταγωνιστικό χαρακτήρα έχει το τρίγωνο των χαρακτήρων αυτών.
Ο Henry James, ένας πραγματικός στυλίστας της γραφής, αποδεικνύει και σ’ αυτό το βιβλίο ποιά είναι τα κριτήρια της αναγνωστικής απόλαυσης. Χωρίς να εντάσσει ιδιαίτερη δράση στην υπόθεση του, αρέσκεται να περιγράφει σκηνές εστιάζοντας στις εκφράσεις των ηρώων του έως τον πιο μικρό τους μορφασμό, με το αποτέλεσμα είναι άκρως γοητευτικό. Οι Βοστονέζες, αποτελούν σίγουρα ένα σπουδαίο βιβλίο, έχοντας την στόφα του διαχρονικού και η κυκλοφορία του μυθιστορήματος του James, -έστω και 130 χρόνια από την πρώτη του δημοσίευση- επιβαλλόταν.

Μετάφραση: Μιχάλης Μακρόπουλος
Εκδόσεις: Gutenberg, 2016

Πρώτη δημοσίευση: diastixo.gr

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s