Ian McGuire – Σκοτεινός Αρκτικός

Παραφράζοντας γνωστή παροιμία, θα έλεγα ότι το καλό βιβλίο φαίνεται από το όμορφο εξώφυλλο. Και πράγματι αν παρατηρήσεις προσεκτικά τον πίνακα του Leo Nichols που κοσμεί το εξώφυλλο της ελληνικής έκδοσης θα δεις ένα ιστιοφόρο να αγκομαχά στα κύματα σε ένα απόλυτα σκοτεινό φόντο, ενώ το παρατηρεί μια πολική αρκούδα και η όλη σκηνή να εντάσσεται εντέχνως εντός του περιγράμματος μιας πελώριας φάλαινας.
Ο Σκοτεινός Αρκτικός του Ian McGuire είναι ένα σπουδαίο μυθιστόρημα, που απόλυτα δικαιολογημένα ήταν υποψήφιο για το βραβείο Booker 2016 και πλασαρίστηκε ανάμεσα στα δέκα καλύτερα μυθιστορήματα των New York Times για το περσινό έτος. Ξεκινώντας σαν μια μεγάλη περιπέτεια, αγγίζει τα όρια της αστυνομικής ιστορίας για να καταλήξει σε μια άκρως καθηλωτική ιστορία επιβίωσης. Το βιβλίο του McGuire είναι σκοτεινά ελκυστικό, με την περιγραφή των εικόνων να έχει τόσο ρεαλισμό που νοιώθεις σαν να ξεπηδούν από τις σελίδες του βιβλίου. Ο συγγραφέας καταφέρνει με την γραφή του να αναπλάθει τόσο καλά τις σκηνές, σχεδόν βιωματικά που αν δεν ξέραμε ότι είναι σύγχρονος συγγραφέας, θα βάζαμε στοίχημα ότι έζησε τον 19ο αιώνα και μας αφηγείται τις περιπέτειες του.
Ο τόπος, όπου θα ξεκινήσει  να ξετυλίγεται το κουβάρι της υπόθεσης είναι το Χαλ της Αγγλίας του 1859. Εκεί όπου θα συναντήσουμε τον πρωταγωνιστή του βιβλίου, τον Ιρλανδό γιατρό Πάτρικ Σάμνερ, ο οποίος έχει επιστρέψει από την Ινδία και το μεγάλο μακελειό της επανάστασης που συνέβη, με σκοπό να μπαρκάρει με το φαλαινοθηρικό πλοίο Volunteer και να εξαφανιστεί διαβάζοντας την αγαπημένη του Ιλιάδα. Ο Σάμνερ κοντοστέκεται πλάι στη μετζάνα και σαρώνει με το βλέμμα την αποβάθρα. Δεν αναγνωρίζει κανέναν. Ο κόσμος είναι πελώριος –λέει μέσα του-, κι αυτός, ένας μικροσκοπικός ασήμαντος κόκκος του, που εύκολα χάνεται και ξεχνιέται. Αυτή η σκέψη, που κανονικά δεν θα ήταν ευχάριστη σε κανέναν, αυτόν τον ευχαριστεί τώρα. Το σχέδιο του είναι να χαθεί, να εξαφανιστεί, και μόνο έπειτα, κάποια στιγμή, αργότερα, να ξαναπάρει μορφή. Θα επιβιβαστεί στο φαλαινοθηρικό Volunteer, στο κυνήγι των τελευταίων φαλαινών, λόγω της ανεξέλεγκτης φαλαινοθηρίας των τελευταίων ετών και ενώ η εμπορική αξία του λαδιού της φάλαινας έχει πέσει μετά την εμφάνιση του πετρελαίου και του άνθρακα. Μαζί του θα επιβιβαστούν στο πλοίο 38 άνδρες και παιδιά, τύποι σκοτεινοί και φρικτοί συνάμα με προεξέχοντα ανάμεσα τους, τον Χένρι Ντράξ, έναν χαρακτήρα σωστή προσωποποίηση του κακού. Θηριώδης, διεφθαρμένος με μια πρωτόγονη συμπεριφορά και ροπή στο φόνο, ζει για την ευχαρίστηση της στιγμής, δίχως να νοιάζεται για τις συνέπειες των πράξεων του.
Το ταξίδι του φαλαινοθηρικού ξεκινάει, με τα προβλεπόμενα στοιχεία της φύσης να το δυσκολεύουν στην πορεία του και τον Σάμνερ να στοχάζεται περί ελευθερίας και ζωής. Και τι σημαίνει “ελεύθερος”; Τέτοιου είδους λέξεις είναι λεπτές σαν τσιγαρόχαρτο: καταρρέουν και σκίζονται με την ελαφρότερη πίεση. Μόνο οι πράξεις μετράνε, σκέφτεται για χιλιοστή φορά· μόνο τα γεγονότα. Όλα τα υπόλοιπα είναι ατμός, ομίχλη. Παίρνει άλλο ένα ποτό και γλείφει τα χείλη του. Είναι σοβαρό λάθος να σκέφτεται πάρα πολύ, υπενθυμίζει στον εαυτό του· σοβαρό λάθος. Η ζωή δεν πρόκειται να βγει με προβληματισμούς ούτε να δαμαστεί με φλυαρίες. Πρέπει κανείς να τη ζήσει απ’ την αρχή ως το τέλος, να επιβιώσει, να τα καταφέρει, με όποιον τρόπο μπορεί ένα άνθρωπος. Τους πρώτους φόνους φαλαινών θα τις διαδεχτούν οι ανθρώπινοι φόνοι και τότε το ήδη εκρηκτικό κλίμα θα πάρει φωτιά. Ο φονιάς θα εντοπιστεί μετά το ξεσκέπασμα της πλεκτάνης που έχει στήσει, θα συλληφθεί και θα κρατηθεί σιδηροδέσμιος. Το Volunteer θα συνεχίσει το κυνήγι της φάλαινας, μα θα βρεθεί εγκλωβισμένο από παγωμένη γη και παγόβουνα. Η καταστροφή του φαλαινοθηρικού είναι δεδομένη και η επιβίωση είναι το ζητούμενο για το πλήρωμα ή μάλλον για όσους καταφέρουν να δραπετεύσουν από την οργή της φύσης και το ανθρώπινο κακό.
Ο Σκοτεινός Αρκτικός είναι ένα απολαυστικό μυθιστόρημα που περιστρέφεται γύρω από το καλό και το κακό, την επιβίωση, τον άνθρωπο και τις σκοτεινές πτυχές του. Η γραφή του McGuire είναι τόσο ρεαλιστική, σχεδόν ανάγλυφη που σε παρασύρει στο βίωμα των ηρώων του. Βέβαια οι σκηνές είναι ιδιαίτερα σκληρές, αιματηρές, σκοτεινές και ο αναγνώστης θα πρέπει να είναι προετοιμασμένος, αλλά δεν θα μπορούσε να συμβεί αλλιώς σε ένα βιβλίο που πρωταγωνιστεί τόσο το ανθρώπινο, όσο και το παγωμένο σκοτάδι της φύσης.

Μετάφραση: Γιώργος Μπλάνας
Εκδόσεις: Ψυχογιός, 2017

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s